De gemeenteraad
De gemeenteraad is het hoogste bestuur van de gemeente Maastricht. De raad vertegenwoordigt inwoners, bepaalt het beleid en controleert het college van burgemeester en wethouders. Onderstaande video laat zien wat een raadslid doet.
De samenstelling van de gemeenteraad
De gemeenteraad van Maastricht bestaat uit 39 raadsleden. Zij worden eens in de vier jaar gekozen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Elk raadslid maakt deel uit van een fractie: één of meerdere raadsleden die dezelfde politieke partij vertegenwoordigen. Naast raadsleden zijn er ook burgerleden. Zij ondersteunen de fracties in de domeinvergaderingen.
Het college van burgemeester en wethouders (college van B&W) voert het beleid uit dat de raad vaststelt. Het college doet voorstellen, voert besluiten uit en legt daarover verantwoording af aan de raad. De raad controleert dus of het college zijn werk goed doet.
De griffie ondersteunt de raad én inwoners bij het politieke proces. De griffie zorgt onder andere dat vergaderingen goed verlopen en dat raadsleden de juiste informatie krijgen. En ze helpen inwoners die iets willen delen met de raad.
Taken van de raad
De gemeenteraad richt zich op drie belangrijke taken:
- Inwoners vertegenwoordigen - Raadsleden brengen de belangen van inwoners in bij besluiten. De raad weegt daarbij verschillende belangen en maakt keuzes. Ze nemen besluiten in het algemeen belang. Dat is soms lastig, want meningen verschillen.
- De koers bepalen - De raad beslist wat belangrijk is voor de gemeente en hoeveel geld daarvoor nodig is. Bijvoorbeeld voor zorg, wonen, verkeer, sport of duurzaamheid.
- Controleren - De raad kijkt of het college van burgemeester en wethouders besluiten goed uitvoert, of het geld goed wordt besteed en of afspraken worden nagekomen.
Instrumenten van de raad
De gemeenteraad heeft verschillende middelen om invloed uit te oefenen op wat er in de gemeente gebeurt. Hiermee kunnen raadsleden voorstellen aanpassen, vragen stellen of het college opdrachten geven.
-
Een motie is een verzoek aan het college. Voorbeeld: “De raad verzoekt het college om te onderzoeken of er meer bomen in de wijk kunnen komen.”
Er kan een motie worden ingediend over een onderwerp dat op de agenda staat (reguliere motie), maar ook over een onderwerp dat niet op de agenda staat (motie vreemd aan de orde van de dag).
-
Een amendement is een wijziging op een voorstel. Voorbeeld: “Niet 10, maar 15 bomen planten.” Als de meerderheid van de gemeenteraad akkoord gaat, wordt het voorstel aangepast en daarna als geheel in stemming gebracht.
-
Raadsleden gebruiken schriftelijke vragen om snel en duidelijk informatie te krijgen van het college. Het college moet binnen een vaste termijn antwoorden. De antwoorden op schriftelijke vragen zijn voor de hele raad inzichtelijk.
-
Bij urgente of gevoelige onderwerpen kan een raadslid tijdens een vergadering direct vragen stellen aan het college of de burgemeester.
-
Meestal komt een voorstel vanuit het college van B&W, maar een raadslid kan ook zelf een voorstel indienen. Dat heet een initiatiefvoorstel. Het college krijgt dan tijd om te reageren. Daarna gaat het voorstel naar de raad voor besluitvorming.
-
Het ter verantwoording roepen van het college over politiek gevoelige kwesties buiten de agenda om.
-
Een diepgaand raadsonderzoek instellen naar het handelen van het college.